Zakon o radu definiše zaradu kao sva primanja iz radnog odnosa, a koja se sastoje od zarade za obavljeni rad i vreme provedeno na radu, zarade po osnovu doprinosa zaposlenog poslovnom uspehu poslodavca (nagrade, bonusi i sl.) i drugih primanja po osnovu radnog odnosa, u skladu sa opštim aktom i ugovorom o radu. Zarada sadrži porez i doprinose koji se plaćaju iz zarade. Nadalje, zakon propisuje da se svim zaposlenima garantuje jednaka zarada za isti rad ili rad iste vrednosti koji ostvaruju kod istog poslodavca, gde se kao rad jednake vrednosti podrazumeva onaj rad za koji se zahteva isti stepen stručne spreme, odnosno obrazovanja, znanja i sposobnosti i u kome je ostvaren jednak radni doprinos uz jednaku odgovornost. Zarada se isplaćuje u rokovima utvrđenim opštim aktom i ugovorom o radu, najmanje jedanput mesečno, a najkasnije do kraja tekućeg meseca za prethodni mesec. Zarada se isplaćuje samo u novcu ukoliko zakonom nije drukčije određeno.
Zaposleni, stupanjem u radni odnos, pored osnovnih doprinosa, ugovorom je moguće regulisati i uplatu dobrovoljnog penzijskog osiguranja za svakog zaposlenog kao utvrđenog procenta od iznosa zarade. U slučaju premeštaja zaposlenog na radno mesto sa nižim koeficijentom zarade, a istom stručnom spremom, smatra se kršenjem Zakona o radu. Zaposleni, koji je nezakonito premešten na radno mesto pod gorim uslovima voljom poslodavca, ima pravo na plaćanje doprinosa za dobrovoljno penziono osiguranje u skladu sa zakonskim rešenjem o radu – zakonitim ugovorom o radu (aneksom), kojim mu nije naneta materijalna šteta u vezi zarade, a time i dobrovoljnih doprinosa. Razlika, koja proizilazi iz niže primenjenog koeficijenta za obračun zarade, direktno utiče na iznos koji poslodavac uplaćuje zaposlenom po osnovu dobrovoljnog penzionog osiguranja, čime se zaposleni stavlja u nepovoljniji položaj, te je poslodavac u obavezi da razliku nadoknadi. Prema Zakonu o radu ukoliko zaposleni pretrpi povredu ili štetu na radu ili u vezi sa radom, poslodavac je dužan da mu naknadi štetu, u skladu sa zakonom i opštim aktom. Takođe je i Zakonom o penzijskom i invalidskom osiguranju je definisano da se prava iz penzijskog i invalidskog osiguranja stiču i ostvaruju zavisno od dužine ulaganja i visine osnovice na koju je plaćen doprinos za penzijsko i invalidsko osiguranje i uz primenu načela solidarnosti. Zaposleni ima zakonsko pravo da štiti svoja prava iz radnog odnosa pred sudom, podnošenjem tužbe.
U slučaju povrede prava zaposlenog po osnovu isplate zarade i ostalih primanja shodno Zakonu o radu i internim ugovorima sa poslodavcem, a u skladu sa Poslovnikom poslodavca, pravnu pomoć može pružiti advokat za radno pravo. Advokat za radno pravo daje stručne savete u vezi svih pravnih pitanja iz oblasti radnog prava i rada. Advokat za radno pravo celovito i kompleksno tumači zakone, iznalazi najbolje pravno rešenje za stranku, prikuplja i izrađuje potrebnu dokumentaciju, zastupa stranke pred odgovarajućim organima u skladu sa zakonom. Advokat za radno pravo se bliže bavi pravnim pitanjima koja se odnose na: nastanak radnog odnosa, pravni položaj zaposlenih, promene u vezi radnog odnosa, prestanak radnog odnosa, zastupanje stranaka povodom tužbi iz radnog odnosa. Advokat za radno pravo pruža i sve pravne usluge koje se odnose na pitanje zarada, naknada iz zarada i eventualnih šteta nastalih povodom obaveznog pitanja plaćanja poslodavca za zaposlene. Advokat za radno pravo zastupa strane u radnim sporovima i povodom svih ostalih plaćanja zaposlenima, koja proizilaze iz internih akata poslodavca. U slučaju žalbenih postupaka, advokat za radno pravo podnosi žalbe i zastupa strane pred nadležnim institucijama.
Apelacioni sud u Beogradu u parnici iz radnog odnosa tužioca AA iz … protiv tužene Narodne banke Srbije, sa sedištem u Beogradu, ul. Kralja Petra br. 12, radi naknade štete, odlučujući o žalbi tužene, izjavljenoj protiv presude Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 843/22 od 21.2.2023. godine, u sednici veća održanoj dana 31.7.2024. godine, doneo je presudu Gž1 3046/23 kojom se odbija kao neosnovana žalba tužene i potvrđuje presuda Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 843/22 od 21.2.2023. godine, u stavovima prvom, drugom, trećem i petom izreke. Istom presudom se odbija kao neosnovan zahtev tužioca za naknadu troškova drugostepenog postupka. Radni spor se vodio povodom nezakonitog umanjenja uplate tuženog po osnovu dobrovoljnog penzionog osiguranja usled razlike u koeficijentima zarade tužioca.
Obrazloženje:
„Presudom Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 843/22 od 21.2.2023. godine, stavom prvim izreke, usvojen je tužbeni zahtev tužioca i obavezana tužena da tužiocu isplati naknadu štete u vidu razlike neto zarade za period od 7.10.2016. godine do 1.1.2020. godine, u ukupnom iznosu od 1.929.691,53 dinara, u pojedinačno opredeljenim mesečnim iznosima, u vrednosti i sa zakonskom zateznom kamatom, kao u sadržaju tog stava. Stavom drugim izreke, obavezana je tužena da u korist tužioca, za period od 7.10.2016. godine zaključno sa 1.1.2020. godine, na iznose iz stava prvog izreke presude, obračuna i uplati razliku doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje Republičkom fondu za penzijsko i invalidsko osiguranje – Filijali Beograd, razliku doprinosa za zdravstveno osiguranje Republičkom fondu za zdravstveno osiguranje-Filijali Beograd i razliku doprinosa za osiguranje za slučaj nezaposlenosti Nacionalnoj službi za zapošljavanje-Filijali Beograd. Stavom trećim izreke, obavezana je tužena da u ime i za račun tužioca, a na račun tužioca kod Generali a.d. Beograd, uplati ukupan iznos od 77.378,40 dinara, na ime razlike za dobrovoljno penzijsko osiguranje, za period od 7.10.2016. godine zaključno sa 1.1.2020. godine, po osnovu ugovora koji je tužilac zaključio sa tuženom i tužena sa Generali a.d. Beograd, u pojedinačno opredeljenim mesečnim iznosima u vrednosti kao u sadržaju tog stava. Stavom četvrtim izreke, odbijen je tužbeni zahtev tužioca u delu kojim je tražio da se obaveže tužena da u ime i za račun tužioca kod Generali a.d. Beograd, na dosuđeni iznos od 77.378,40 dinara, na ime razlike za dobrovoljno penzijsko osiguranje, za period od 7.10.2016. godine zaključno sa 1.1.2020. godine, uplati zakonsku zateznu kamatu na pojedinačno opredeljene mesečne iznose, sa datumima dospelosti, kao u sadržaju tog stava. Stavom petim izreke, obavezana je tužena da tužiocu naknadi troškove postupka u iznosu od 259.986,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom počev od dana kada nastupe uslovi za izvršenje presude, do isplate.
Protiv navedene presude žalbu je blagovremeno izjavila tužena, pobijajući je u stavovima prvom, drugom, trećem i petom izreke, zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka, pogrešno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja i pogrešne primene materijalnog prava. Žalbene razloge je obrazložila i žalbene predloge iznela. Troškove drugostepenog postupka nije tražila.
Tužilac je podneo odgovor na žalbu tužene. Troškove drugostepenog postupka je opredeljeno tražio.
Ispitujući prvostepenu presudu u pobijanom delu, u granicama ovlašćenja propisanih članom 386. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS”, br.72/11…18/20), Apelacioni sud u Beogradu je ocenio da je žalba tužene neosnovana.
U prvostepenom postupku, u pogledu odluka u potvrđenom delu presude nisu učinjene bitne povrede odredaba parničnog postupka, propisane članom 374. stav 2. tačke 1, 2, 3, 5, 7. i 9. Zakona o parničnom postupku, na koje drugostepeni sud pazi po službenoj dužnosti, kao ni druge bitne povrede odredaba parničnog postupka, na koje se ukazuje u žalbi tužene.
Prema činjeničnom stanju, utvrđenom u postupku pred prvostepenim sudom, tužilac je bio u radnom odnosu kod tužene. Na osnovu Aneksa II Ugovora o uređivanju međusobnih prava, obaveza i odgovornosti G br. 7266 od 31.8.2012. godine, tužilac je bio raspoređen na poslove radnog mesta viši savetnik u Filijali u Beogradu, utvrđen mu je koeficijent posla 9,5 i osnovna zarada u iznosu od 204.193,00 dinara. Ugovorom o radu G br. 7688 od 7.10.2016. godine, tužilac je premešten na poslove radnog mesta samostalni stručni saradnik za edukaciju korisnika finansijskih usluga u Grupi za edukaciju korisnika finansijskih usluga Filijale u Beogradu i na tom radnom mestu mu je utvrđen koeficijent posla 6,5, a osnovna zarada u iznosu od 139.711,00 dinara. Ugovorima o radu G br. 9358 od 1.11.2017 godine i G br. 249 od 9.1.2019. godine, zaključenim između tužioca i tužene, utvrđen je koeficijent posla tužioca 6,5, a osnovna zarada u iznosu od 139.711,00 dinara. Pravnosnažnom presudom Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 2701/16 od 26.5.2020. godine, ispravljenom rešenjem istog suda P1 2701/16 od 11.9.2020. godine, poništeni su kao nezakoniti ugovori o radu G br. 7688 od 7.10.2016. godine, G br. 9358 od 1.11.2017. godine i G br. 249 od 9.1.2019. godine. Tužena je zaključila ugovor sa Društvom za dobrovoljno penzijsko osiguranje, kao osiguravačem, kojim se obavezala da će da uplaćuje premiju za dobrovoljno penzijsko osiguranje u korist svojih zaposlenih. Tužilac je bio član dobrovoljnog penzijskog fonda na osnovu ugovora broj 801907 i sa tuženom je zaključio Ugovor o uplati penzijskog doprinosa po osnovu članstva u dobrovoljnom penzijskom fondu br. 603/1/10 od 2.3.2010. godine. Prema članu 2. navedenog ugovora, tužena se obavezala da će kao poslodavac da uplaćuje tužiocu kao zaposlenom penzijski doprinos u iznosu od 3% njegove osnovne zarade, svakog 10. u mesecu za prethodni mesec, s tim što taj iznos ne može biti manji od 2.000,00 dinara niti veći od 10.000,00 dinara, sve u skladu sa članom 58. Pravilnika o naknadama troškova i drugim primanjima zaposlenih u Narodnoj banci Srbije G br. 2691 od 30.4.2015. godine. Tužilac je dao pisanu izjavu kojom se saglasio da se određeni iznos penzijskog doprinosa koji zaposleni uplaćuje u korist fonda, naplati na teret njegove zarade, odnosno naknade zarade, a na osnovu ugovora o članstvu u fondu, u skladu sa članom 3. ugovora, na račun Delta Generali a.d. Beograd. Tužena je u periodu od 7.10.2016. godine do 1.1.2020. godine uplaćivala na račun tužioca Društvu za upravljanje dobrovoljnim penzijskim fondom doprinose u visini od 3% njegove utvrđene osnovne zarade obračunate prema koeficijentu radnog mesta 6,5. Rešenjem tužene br. 1330/3/2019 od 24.12.2019. godine, tužiocu je prestao radni odnos kod tužene dana 1.1.2020. godine, zbog navršenog radnog veka. Visina razlike neto zarade tužioca prema razlici koeficijenta posla 9,5 i 6,5 i visina razlike između uplaćenog doprinosa na ime dobrovoljnog penzijskog osiguranja u ime i za račun tužioca i pripadajućeg doprinosa za dobrovoljno penzijsko osiguranje, za period od 7.10.2016. godine zaključno sa 1.1.2020. godine, u pojedinačnim mesečnim iznosima, utvrđene su iz obračuna obračunske službe tužene.
Na osnovu utvrđenog činjeničnog stanja, prvostepeni sud je primenom člana 172. Zakona o obligacionim odnosima i člana 164. Zakona o radu, zaključio da je osnovan tužbeni zahtev tužioca za isplatu razlike zarade, jer je tužilac na osnovu Ugovora o radu G br. 7688 od 7.10.2016. godine premešten sa poslova višeg savetnika u Filijali u Beogradu, sa koeficijentom za obračun zarade 9,5 i osnovnom zaradom u iznosu od 204.193,00 dinara, na poslove radnog mesta samostalni stručni saradnik za edukaciju korisnika finansijskih usluga u Grupi za edukaciju korisnika finansijskih usluga u Filijali u Beogradu, sa utvrđenim koeficijentom posla 6,5 i osnovnom zaradom u iznosu od 139.711,00 dinara, a kasnije zaključenim Ugovorima o radu G br. 9358 od 1.11.2017. godine i G br. 249 od 9.1.2019. godine, ugovoren je koeficijent posla 6,5 i osnovna zarada tužioca u iznosu od 139.711,00 dinara. Kako su pravnosnažnom presudom Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 2701/16 od 26.5.2020. godine, ispravljenom rešenjem istog suda P1 2701/16 od 11.9.2020. godine, navedeni ugovori o radu poništeni kao nezakoniti, prvostepeni sud je ocenio da je tužena nezakonitim radom prouzrokovala tužiocu štetu, zbog čega je obavezana da tužiocu nadoknadi štetu u vidu manje isplaćene zarade usled razlike koeficijenata posla radnog mesta koji je tužilac obavljao pre premeštaja i radnog mesta na koje je premešten na osnovu navedenih ugovora o radu. Prvostepeni sud je ocenio da tužena nije dokazala na kojem bi radnom mestu tužilac obavljao poslove koji odgovaraju njegovoj stručnoj spremi, znanju i sposobnostima, posle ukidanja radnog mesta višeg savetnika u Filijali Beograd, s obzirom na to da je raspoređivanje zaposlenih domen autonomije poslodavca, kao i koliki bi tužilac imao koeficijent radnog mesta i u kom iznosu bi mu bila utvrđena osnovna zarada, a teret dokazivanja tih činjenica bio je na tuženoj prema pravilima o teretu dokazivanja iz članova 228-231. Zakona o parničnom postupku. Visina tužiočevog potraživanja na ime razlike zarade utvrđena je iz obračuna obračunske službe tužene, za sporni period, prema kojem je tužilac konačno opredelio tužbeni zahtev u pogledu razlike zarade. Iz navedenih razloga, prvostepeni sud je odlučio kao u stavu prvom izreke pobijane presude.
Na dosuđene iznose, sud je obavezao tuženu da tužiocu, u skladu sa članovima 277. i 324. Zakona o obligacionim odnosima, isplati zakonsku zateznu kamatu, od dospelosti svakog iznosa do isplate.
Prvostepeni sud je obavezao tuženu da za tužioca uplati doprinose za penzijsko i invalidsko osiguranje nadležnim fondovima, jer se radi o zahtevu koji je u vezi sa potraživanjem neisplaćene zarade u istom periodu, pa je u skladu sa odredbama članova 3, 5. i 51. stav 1. Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju, odlučio kao u stavu drugom izreke pobijane presude.
Prvostepeni sud je zaključio da je osnovan tužbeni zahtev tužioca za uplatu razlike na ime doprinosa za dobrovoljno penzijsko osiguranje u ime i za račun tužioca, jer je tužena u periodu od 7.10.2016. godine do 1.1.2020. godine uplaćivala za račun tužioca Društvu za upravljanje dobrovoljnim penzijskim fondom doprinos u iznosu 3% njegove osnovne zarade, u skladu sa članom 2. Ugovora o uplati penzijskog doprinosa po osnovu članstva u dobrovoljnom penzijskom fondu br. 603/1/10 od 2.3.2010. godine u vezi sa članom 58. Pravilnika o naknadama troškova i drugim primanjima zaposlenih u Narodnoj banci Srbije G br. 2691 od 30.4.2015. godine, i to osnovne zarade koja je utvrđena prema koeficijentu radnog mesta 6,5. Kako je utvrđeno da je postupanjem tužene tužilac nezakonito premešten na radno mesto za koje je utvrđen koeficijent posla 6,5, tužena je trebalo da uplaćuje za račun tužioca Društvu za upravljanje dobrovoljnim penzijskim fondom doprinos u iznosu od 3% tužiočeve osnovne zarade za radno mesto sa koeficijentom 9,5, a ne u iznosu od 3% osnovne zarade obračunate prema koeficijentu 6,5, pa je sud obavezao tuženu da tužiocu uplati razliku između uplaćenog doprinosa za dobrovoljno penzijsko osiguranje i pripadajućeg doprinosa za penzijsko osiguranje, u skladu sa članom 41. Zakona o dobrovoljnim penzijskim fondovima i penzijskim planovima, članom 2. Ugovora o uplati penzijskog doprinosa po osnovu članstva u dobrovoljnom penzijskom fondu od 2.3.2010. godine i članom 58. Pravilnika o naknadama troškova i drugim primanjima zaposlenih u Narodnoj banci Srbije od 30.4.2015. godine, u iznosima koje je sud utvrdio iz obračuna obračunske službe tužene, dostavljenog uz podnesak tužene od 23.1.2023. godine. Prvostepeni sud je imao u vidu da tužena tokom postupka nije predložila dokaze, niti ih je priložila, o okolnosti da li je tužilac započeo sa korišćenjem prava na povlačenje sredstava akumuliranih u dobrovoljnom penzijskom fondu, odnosno raspolaganje tim sredstvima, nakon čega bi se ugovor smatrao raskinutim, u skladu sa članom 59. Pravilnika o naknadama troškova i drugim primanjima zaposlenih u Narodnoj banci Srbije i člana 2. stav 4. Ugovora o uplati penzijskog doprinosa po osnovu članstva u dobrovoljnom penzijskom fondu br. 603/1/10 od 2.3.2010. godine. Iz iznetih razloga, prvostepeni sud je odlučio kao u stavu trećem izreke pobijane presude.
Prvostepeni sud je zaključio da je neosnovan tužbeni zahtev za uplatu zakonske zatezne kamate na iznose dosuđene na ime razlike doprinosa za dobrovoljno penzijsko osiguranje iz stava trećeg izreke pobijane presude, jer docnja u ispunjenju ugovorne obaveze poslodavca prema tužiocu iz člana 2. stav 1. Ugovora o uplati penzijskog doprinosa po osnovu članstva u dobrovoljnom penzijskom fondu br. 603/1/10 od 2.3.2010. godine, odnosno kašnjenje poslodavca sa uplatom punog iznosa doprinosa za penzijsko osiguranje za račun tužioca kod Društva za upravljanje dobrovoljnim penzijskim fondom, ima za posledicu nastanak štete isključivo za to Društvo. Za razliku od doprinosa za obavezno penzijsko i invalidsko osiguranje, u konkretnom slučaju se ne radi o javnom prihodu, već o doprinosu za penzijsko osiguranje kao obligacionopravnom zahtevu zasnovanom na ugovoru zaključenom između parničnih stranaka, a prihod od zakonske zatezne kamate ne bi pripao tužiocu, zbog čega tužilac nije aktivno legitimisan da potražuje zakonsku zateznu kamatu zbog docnje u uplati doprinosa za dobrovoljno penzijsko osiguranje, pa je sud odlučio kao u stavu četvrtom izreke pobijane presude.
Na pravilno i potpuno utvrđeno činjenično stanje, prvostepeni sud je u potvrđenom delu presude pravilno primenio materijalno pravo, a za svoju odluku je dao dovoljne i jasne razloge, koje prihvata i drugostepeni sud.
Odredbom člana 104. stav 1. Zakona o radu („Službeni glasnik RS“, br.24/05…75/14), propisano je da zaposleni ima pravo na odgovarajuću zaradu, koja se utvrđuje u skladu sa zakonom, opštim aktom i ugovorom o radu.
Odredbom člana 105. stav 1. Zakona o radu, propisano je da se zarada iz člana 104. stav 1. ovog zakona sastoji od zarade za obavljeni rad i vremena provedenog na radu, zarade po osnovu doprinosa zaposlenog poslovnom uspehu poslodavca (nagrade, bonusi i sl.) i drugih primanja po osnovu radnog odnosa, u skladu sa opštim aktom i ugovorom o radu.
Prema članu 164. Zakona o radu, ako zaposleni pretrpi povredu ili štetu na radu ili u vezi sa radom poslodavac je dužan da mu naknadi štetu, u skladu sa zakonom i opštim aktom.
Prema članu 4. Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju ( „Službeni glasnik RS”, br. 34/2003…46/2019), dobrovoljno penzijsko i invalidsko osiguranje je osiguranje kojim se, na osnovu ugovora, mogu obezbediti prava za slučaj starosti, invalidnosti, smrti i telesnog oštećenja, ili veći obim tih prava od obima utvrđenog ovim zakonom, kao i druga prava iz ovog osiguranja.
Odredbama člana 40. stav 1. i 2. Zakona o dobrovoljnim penzijskim fondovima i penzijskim planovima („Službeni glasnik RS“, br. 85/2005 i 31/2011), propisano je da domaće i strano fizičko lice može biti član jednog ili više dobrovoljnih penzijskih fondova. Prilikom pristupanja fondu, lice potpisuje izjavu kojom potvrđuje da u potpunosti razume prospekt i naknade koje se naplaćuju.
Odredbom člana 41. stav 1. istog zakona, propisano je da penzijski doprinos u dobrovoljni penzijski fond uplaćuje: 1) fizičko lice, ili drugo fizičko, odnosno pravno lice za račun fizičkog lica; 2) organizator, u svoje ime i za račun zaposlenog, odnosno člana sindikata, u skladu sa penzijskim planom; 3) poslodavac, u ime i za račun zaposlenog, u skladu sa ugovorom o članstvu između člana dobrovoljnog penzijskog fonda i društva za upravljanje.
Poštujući navedene odredbe, kod utvrđenih činjenica da je tužilac na osnovu ugovora o radu G br. 7688 od 7.10.2016. godine premešten sa poslova višeg savetnika u filijali u Beogradu, za koje je koeficijent za obračun zarade bio 9,5 i osnovna zarada utvrđena u iznosu od 204.193,00 dinara, na poslove radnog mesta samostalni stručni saradnik za edukaciju korisnika finansijskih usluga u Grupi za edukaciju korisnika finansijskih usluga u Filijali u Beogradu, za koje je koeficijent za obračun zarade bio 6,5 i osnovna zarada u iznosu od 139.711,00 dinara, a prema ugovorima o radu G br. 9358 od 1.11.2017. godine i G br. 249 od 9.1.2019. godine, koje je potom zaključio sa tuženim, tužilac je imao isti koeficijent posla 6,5 i osnovnu zaradu u iznosu od 139.711,00 dinara, da su navedeni ugovori o radu pravnosnažnom presudom Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 2701/16 od 26.5.2020. godine, ispravljenom rešenjem istog suda P1 2701/16 od 11.9.2020. godine, poništeni kao nezakoniti, pravilan je zaključak prvostepenog suda da je tužena dužna da naknadi tužiocu štetu prouzrokovanu manje isplaćenom zaradom usled razlike u koeficijentu, čija je visina u mesečnim neto iznosima za sporni period utvrđena iz obračuna obračunske službe tužene, zbog čega je pobijana presuda potvrđena u stavu prvom izreke za glavno potraživanje.
Pravilna je u tom delu i odluka o kamati, kao sporednom potraživanju, jer je doneta pravilnom primenom odredaba članova 277. stav 1. i 324. stav 1. Zakona o obligacionim odnosima.
Potvrđena je i odluka o uplati doprinosa za obavezno socijalno osiguranje, sadržana u stavu drugom izreke pobijane presude, jer je doneta saglasno odredbama članova 2. i 51. Zakona o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje.
Pravilna je i odluka sadržana u stavu trećem izreke pobijane presude, jer kod utvrđenih činjenica u postupku pred prvostepenim sudom, da je tužilac član dobrovoljnog penzijskog fonda na osnovu ugovora o članstvu u dobrovoljnom penzijskom fondu, da je između tužioca i tužene zaključen ugovor o uplati penzijskog doprinosa na osnovu članstva u dobrovoljnom penzijskom fondu od 2.3.2010. godine, na osnovu kojeg tužena kao poslodavac uplaćuje penzijski doprinos u ime i za račun tužioca kao zaposlenog dobrovoljnom penzijskom fondu čiji je tužilac član, da prema članu 58. Pravilnika o naknadama troškova i drugim primanjima zaposlenih u Narodnoj banci Srbije od 30.4.2015. godine, tužena uplaćuje penzijski doprinos u iznosu od 3% osnovne zarade tužioca, tako da je periodu od 7.10.2016. godine do 1.1.2020. godine uplaćivala za račun tužioca doprinos za dobrovoljno penzijsko osiguranje u visini od 3% njegove zarade koja je utvrđena prema koeficijentu posla 6,5, a trebalo je da uplaćuje za račun tužioca doprinose u visini od 3% osnovne zarade za radno mesto prema koeficijentu 9,5, sa kojeg je tužilac nezakonito premešten, pravilno je prvostepeni sud pozivajući se na član 41. Zakona o dobrovoljnim penzijskim fondovima i penzijskim planovima, član 2. Ugovora o uplati penzijskog doprinosa po osnovu članstva u dobrovoljnom penzijskom fondu od 2.3.2010. godine i član 58. Pravilnika o naknadama troškova i drugim primanjima zaposlenih u Narodnoj banci Srbije od 30.4.2015. godine, obavezao tuženu da uplati razliku između uplaćenog doprinosa za dobrovoljno penzijsko osiguranje i pripadajućeg doprinosa, u iznosima koji su utvrđeni iz obračuna obračunske službe tužene. Iz navedenih razloga, pobijana presuda je potvrđena u stavu trećem izreke, a žalba tužene u tom delu ne sadrži posebne razloge.
Neosnovano tužena u žalbi ukazuje da bi tužilac mogao da potražuje zaradu za radno mesto viši savetnik pod uslovom da je učinio verovatnim da bi te poslove nastavio da obavlja tokom celog spornog perioda, jer je, prema shvatanju tužene, obaveza tužioca bila da dokaže koje bi slične poslove prema svom obrazovanju i radnom iskustvu mogao da obavlja nakon ukidanja tog radnog mesta. Suprotno navodima žalbe tužene, teret dokazivanja činjenice koje bi odgovarajuće poslove tužilac mogao da obavlja u spornom periodu, za čije se obavljanje traži ista vrsta i isti stepen stručne spreme, koji su utvrđeni ugovorom o radu, u smislu odredaba člana 171. stav 1. tačka 1. i stav 2. Zakona o radu, bila je na tuženoj kao poslodavcu, pa je pravilno prvostepeni sud zaključio da raspoređivanje zaposlenih spada u domen autonomije poslodavca, koji raspoređuje zaposlene prema njihovoj stručnoj spremi, znanju i sposobnostima, u skladu sa potrebama procesa i organizacije rada kod poslodavca, a tužena nije dostavila dokaze o tim okolnostima, niti je njihovo izvođenje predlagala, pa nije dokazala na kojem radnom mestu bi tužilac radio po ukidanju radnog mesta viši savetnik, a da ti poslovi odgovaraju vrsti i stepenu njegove stručne spreme, znanju i sposobnostima, koliki bi bio koeficijent posla tog radnog mesta i u kom iznosu bi bila utvrđena zarada tužioca za to radno mesto, koje činjenice je u smislu člana 231. Zakona o parničnom postupku tužena bila dužna da dokaže.
Suprotno navodima žalbe tužene, u prvostepenoj presudi su dati razlozi o svim bitnim činjenicama, koji su jasni i neprotivrečni, a izreka presude je razumljiva i ne protivreči razlozima presude, pa sud nije učinio bitnu povredu odredaba parničnog postupka propisanu članom 374. stav 2. tačka 12. Zakona o parničnom postupku, jer presuda nema nedostataka zbog kojih se ne može ispitati.
Kako se navodima žalbe tuženog ne dovode u sumnju zakonitost i pravilnost pobijane presude u stavovima prvom, drugom i trećem izreke, u tom delu je potvrđena.
Potvrđeno je i rešenje o troškovima parničnog postupka, sadržano u stavu petom izreke pobijane presude, jer je doneto pravilnom primenom odredaba članova 153. stav 1. i 154. Zakona o parničnom postupku i Tarifnog broja 13 Tarife o nagradama i naknadama troškova za rad advokata, i odgovara ishodu spora i postignutom uspehu stranaka.
Neosnovano tužena u žalbi ukazuje da tužiocu ne pripada uvećanje troškova za 50% na ime više postavljenih kumulativnih zahteva, jer su tužbeni zahtevi za uplatu razlike doprinosa za dobrovoljno penzijsko osiguranje i uplatu zakonske zatezne kamate na iznose razlike doprinosa, tužbeni zahtevi koji proističu iz bitno različitog činjeničnog osnova u odnosu na činjenični osnov tužbenog zahteva za isplatu razlike zarade i tužilac je mogao da postavi takva dva zahteva nezavisno od zahteva za isplatu razlike zarade.
Tužiocu ne pripada naknada troškova za sastav odgovora na žalbu, jer odgovor na žalbu ne predstavlja parničnu radnju potrebnu za vođenje parnice u smislu člana 154. stav 1. u vezi sa članom 380. stav 1. Zakona o parničnom postupku, pa je odlučeno kao u stavu drugom izreke ove presude.
Iz iznetih razloga, Apelacioni sud u Beogradu je primenom odredaba članova 390, 401. tačka 2. i 165. stav 1. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS”, br.72/11…18/20) odlučio kao u izreci ove presude.
Izvor: Presuda Apelacionog suda u Beogradu Gž1 3046/23 od 31.7.2024. godine.
