Zakonom o pravima pacijenata određuju se prava pacijenata prilikom korišćenja zdravstvene zaštite i način ostvarivanja tih prava. Pacijentom, u smislu zakona, smatra se svaka osoba, bolesna ili zdrava, koja zatraži ili kojoj se pruža određena mera ili usluga u cilju očuvanja i unapređenja zdravlja, sprečavanja, suzbijanja i ranog otkrivanja bolesti, povreda i drugih poremećaja zdravlja i blagovremenog i efikasnog lečenja i rehabilitacije.
Svakom pacijentu garantuje se opšte i jednako pravo na kvalitetnu i kontinuiranu zdravstvenu zaštitu primerenu njegovom zdravstvenom stanju, u skladu sa opšteprihvaćenim stručnim standardima i etičkim načelima, u najboljem interesu pacijenta uz poštovanje njegovih ličnih stavova i sloboda.
Svaki lekar, koji pruža adekvatnu medicinsku uslugu, je u obavezi da se pridržava svih odredbi zakona, medicinske etike i propisanim protokola i standarda.
Pacijenti, pored prava, imaju i određene obaveze. Pacijent je dužan da pri ostvarivanju zdravstvene zaštite ispuni i određene obaveze.
Odgovornost pacijenta za lično zdravlje:
1) aktivno učestvuje u zaštiti, očuvanju i unapređenju svog zdravlja;
2) u potpunosti i istinito informiše nadležnog zdravstvenog radnika, odnosno zdravstvenog saradnika o svom zdravstvenom stanju;
3) pridržava se uputstava i preduzima mere propisane od strane nadležnog zdravstvenog radnika, odnosno zdravstvenog saradnika.
Odgovornost pacijenta prema drugim korisnicima zdravstvenih usluga:
– pacijent je dužan da poštuje prava drugih pacijenata.
Odgovornost pacijenta prema drugim korisnicima zdravstvenih usluga:
– dužan da se, u postupku ostvarivanja zdravstvene zaštite prema zdravstvenom radniku, odnosno zdravstvenom saradniku, odnosi sa poštovanjem i uvažavanjem,
– zabranjeno je ometanje zdravstvenih radnika, odnosno zdravstvenih saradnika, prilikom pružanja zdravstvene zaštite,
– pacijent je dužan da blagovremeno informiše nadležnu zdravstvenu ustanovu o otkazivanju termina za zakazane preglede i medicinske postupke,
– pacijent je dužan da informiše zdravstvenu ustanovu o promeni adrese ili telefonskog broja, Za vreme lečenja i ostvarivanja zdravstvene zaštite u zdravstvenim ustanovama, pacijenti su dužni da se pridržavaju opštih akata zdravstvene ustanove o uslovima boravka i ponašanja u njoj. U slučaju da pacijent zahteva da prekine lečenje, iako ga je doktor medicine, odnosno doktor stomatologije upozorio na moguće posledice zbog ovakve odluke, dužan je da o tome da pismenu izjavu. Ako pacijent odbije da da pismenu izjavu, sačinjava se službena beleška koja se čuva u medicinskoj dokumentaciji pacijenta.
Pacijent je dužan da aktivno učestvuje u zaštiti, očuvanju i unapređenju svog zdravlja, da potpuno i istinito informiše zdravstvenog radnika o svom zdravstvenom stanju, kao i da se disciplinovano pridržava uputstava i da preduzima mere propisane terapije. Ukoliko se pacijent ne pridržava svojih obaveza, zdravstveni radnik može otkazati pružanje dalje zdravstvene zaštite, osim u slučaju hitne medicinske pomoći.
