Do razvoda supružnika (prekida braka) može doći samo ako je brak punovažan prema Porodičnom zakonu (ispunjava strogo propisane forme, uslove i prethodne radnje) i ako su supružnici živi. Uzroci razvoda su takođe zakonom određeni kao:
• postojanje ozbiljne i trajne poremećenosti odnosa u braku,
• objektivna nemogućnost ostvarivanja zajednice života među supružnicima.
Razvod braka može biti sporazumni ili razvod po tužbi.
U skladu sa Porodičnim zakonom, sporazumni razvod braka je takav razvod braka
čije je osnovno obeležje saglasnost supružnika da se razvedu.
Sporazumni razvod braka je najbolji način razvoda braka, jer je brži i efikasniji u odnosu na razvod braka po tužbi.
Sporazumni razvod braka se javlja u slučaju kada se postupak prekida braka pokreće predlogom za sporazumni razvod braka. Predlog za sporazumni razvod braka mogu sačiniti supružnici ili advokat za razvod odnosno advokat za porodično pravo. Predlog za sporazumni razvod supružnici ili advokat za razvod odnosno porodično pravo podnose nadležnom sudu u mestu prebivališta ili boravišta nekog od supružnika, odnosno u mestu njihovog poslednjeg zajedničkog prebivališta.
Sporazum o razvodu braka sadrži:
– sporazumom o zajedničkom vršenju roditeljskog prava (saglasnost da će roditeljska prava i dužnosti obavljati zajednički, sporazumevanjem, a u najboljem interesu deteta, uz određivanje prebivališta deteta),
– sporazum o samostalnom vršenju roditeljskog prava (sporazum roditelja o poveravanju zajedničkog deteta jednom roditelju, potom o visini doprinosa za izdržavanje deteta od drugog roditelja tj. visina alimentacije i sporazum o načinu održavanja ličnih odnosa deteta sa drugim roditeljem sa kojim ne živi),
– sporazum o deobi zajedničke imovine (imovina koju su supružnici stekli svojim radom u toku trajanja braka), s tim da se sporazum solemnizuje kod javnog beležnika.
Advokat za sporazumni razvod braka se može angažovati u cilju pružanja pravne pomoći vezane za sam postupak sporazumnog razvoda braka, kao i sva ostala pitanja koja proističu iz prekida zajednice života supružnika.
Advokat za sporazumni razvod braka odnosno advokat za porodično pravo pruža pravne usluge vezane za sastavljanje sporazuma za razvod braka. Kako se u ovom slučaju supružnici sporazumevaju o svim važnim pitanjima prestanka njihove zajednice života, advokat za razvod braka navodi sve bitne elemente sporazuma o razvodu braka – pitanja starateljstva nad maloletnom decom, kao i podelu zajedničke imovine.
Sporazumni razvod braka može imati pravni korak koji mu prethodi – vansudsko poravnanje. Vansudsko poravnanje je dvostrano obavezan ugovor materijalnog prava, koji se zaključuje posle direktnih pregovora strana. Namera lica da, uz popuštanje, reše već nastali spor i prevaziđu ga tako što će na nov način urediti buduća uzajamna prava i obaveze je osnovna karakteristika vansudskog poravnanja. U postupku vansudskog poravnanja, kao prethodnici postupka za sporazumni razvod baraka, advokat za porodično pravo odnosno advokat za sporazumni razvod braka će uputiti supružnike u moguće predmete vansudskog poravnanja – sporan imovinskopravni odnos koji postoji između bračnih ili vanbračnih partnera i pružiti im svu pravnu pomoć vezano za sporazumnu deobu bračne imovine.
